Warkocz dla Słowianki

Na tegorocznym Wolinie tradycyjnie urządzany był konkurs na najpiękniejszy warkocz. Bardzo fajna sprawa, bo okazuje się, że rekonstruktorki miewają naprawdę długie włosy, często gęste i zadbane, więc to niezły sposób na promocję ciekawych fryzur. Ale oglądając randomowe zdjęcia z Wolina widzi się nadal głównie dziewczyny w rozpuszczonych smętnych strąkach. Będę zrzędzić, ale minęły dwa lata, a wpis Żbika o fryzurach pozostaje nadal aktualny. Nie kończmy rekonstrukcji na poziomie szyi!

Księżna Emma czeska w złotej chuście
z Kodeksu Wyszechradzkiego



Na początek wyjaśnijmy sobie jedno - jeśli jesteś Słowianką, pamiętaj o kalendarzu i stanie cywilnym. Jeśli jesteś mężatką, niezależnie od wieku nosisz na głowie chustę lub zawój. I to taki szczelnie opakowujący włosy. W środowisku przyjęło się nawet, że chusty wkładają dziewczyny pozostające w związkach partnerskich i w ogóle w długotrwałych związkach. Dla wczesnego średniowiecza nie mamy za wiele ikonografii, ale na tych które posiadamy wyraźnie widać, że żony i matki noszą obfite nakrycia głowy. Jeśli już rekonstruować, to na całego! Tym bardziej, że takie nakrycia głowy mogą być przepięknie zdobione i błyskawicznie zbudować Wam interesującą postać. Temat dotyczy Cię również, jeśli nosisz krótkie włosy, nienaturalne jaskrawe kolory, dredy, podgolonego irokeza czy inne bardzo współczesne fryzury.

Żona księcia Światosława II, Cecylia lub Oda,
a zatem bratowa Gertrudy Mieszkówny
Izbornik Światosława
Księżna Gertruda Mieszkówna (po prawej)
i jej synowa Irena (po lewej)
z Kodeksu Gertrudy
Przeurocza rekonstruktorka,
ale po fryzurze nie stwierdzisz-panna
czy mężatka
fot. A.M.Bielecka
Szanowne panny, dobra wiadomość jest taka, że pokazujecie swoje włosy w całości. Zła wiadomość jest taka, że dorosłe, ale młode Słowianki nie nosiły fryzur na topielicę lub "właśnie-wstałam-z-łóżka-i-przewiązałam-krajką". Niepraktyczne i niezgodne z wierzeniami - rozpuszczone włosy symbolizowały chaos. W życiu młodej dziewczyny dało się odróżnić dwa momenty zmiany fryzury, które wiązały się z dojrzałością do małżeństwa i przejściem do stanu małżeńskiego. Wprawdzie nie można na podstawie źródeł etnograficznych wyodrębnić ceremonii zaplecin/kosoplecin, która praktykują współcześni rodzimowiercy jako żeński odpowiednik postrzyżyn, ale w dawnej polszczyźnie istniał taki termin jak "panna/dzieweczka przetowłosa", czyli chodząca jeszcze z rozpuszczonymi włosami. W domyśle - jeszcze dziecko, które nie jest dojrzałe do zamęścia. Możemy natomiast łatwo prześledzić ceremonię przeciwną - czyli rozpleciny, które odbywały się w przeddzień wesela, zwyczaj ten przetrwał jeszcze w XIX wieku. Jest nawet na ten temat piękna weselna pieśń z terenów Lubelszczyzny


A któż moji kosy rosy rozpleci
Oj, Łado Łado, rozpleci


Posadzili już Agnieszkę na dziży
Oj, Łado Łado, na dziży

A kto ży si do Agnieszki przybliży
Oj, Łado Łado, przybliży

Przybliży się mamuniejko z cichejko
Oj, Łado Łado, z cichejko

Rozplić, rozplić żółty kosy z lidziejko
Oj, Łado Łado, z lidziejko

W dniu wesela włosy mężatki były ukrywane pod chustą, ale dzień zaślubin jest okresem przejścia, a panna młoda jest poprzez swoje długie włosy jakby "wyłączona" z normalnej społeczności. A zatem w czasie pomiędzy tymi etapami życia, dzieciństwem i dorosłością, kiedy panna swoim wyglądem dawała znać, że jest do wzięcia, musiała nosić włosy splecione! Temat dotyczy zatem wszystkich dziewoj 18+. Historycznie byłoby pewnie 14-15+.


Wracamy jeszcze raz do mojego ulubionego fresku Soboru Sofijskiego w Kijowie- ostatnie dwie panie po lewej są najpewniej pannami - na głowach noszą czółka, ale spod nich widać włosy z przodu głowy, zatem czółka nie są noszone na chustach. Gdzie jest jednak reszta włosów? Może są upięte na karku, ale obstawiam, że ruskie księżniczki noszą luźno puszczone wzdłuż kręgosłupa warkocze. To znaczy każda po jednym warkoczu - na Rusi to właśnie młodej mężatce zaplatano dwa warkocze symbolizujące związek z własną rodziną i rodziną męża i owijano je wokół głowy przed nałożeniem chusty. Jeden warkocz tez miał ponoć mieć znaczenie magiczne, ochronne dla właścicielki.

Nieśmiałe próby wzbogacenia warkocza
fot. Del-Ink Fotografie
Czyli mamy już fryzurę dla siebie - pleciemy warkocza. Co jednak, kiedy nasze włosy nie są bardzo grube i długie? Też się da! Po pierwsze nikt nie powiedział, że mamy zawsze zaplatać ten sam nudny "warkocz angielski" z trzech pasm, który przy cienkich włosach wygląda zawsze jak mysi ogon. Plecionki z kilku pasm są bardziej przestrzenne, a wzbogacenie fryzury szerokimi krajkami doda jej jeszcze objętości. Jasne, jeżeli na wyjeździe historycznym masz o poranku dziesięć minut dla siebie na całą toaletę, bo godzinę odstoisz w kolejce do mycia, a w obozie czeka już cała drużyna desperacko pragnąca śniadania, zaś później masz dyżur przy kotle, pleć to co umiesz i jak najszybciej, żeby zdążyć. Jeśli jednak masz chwilę wolną, zręczne palce lub zdolną koleżankę pod ręką, możesz się pokusić o zaplecenie bardziej dekoracyjnego warkocza. Pomimo tego, że bawimy się w rekonstrukcję historyczną, wczesne średniowiecze zostawia nam całkiem spory margines na fantazję, bo nie widać na ikonografii, bo nie ma odnośnika etnograficznego, bo się nie zachowało w materiale archeologicznym. Osobiście jestem też zdania, że ludzie, którzy tworzyli piękne wzory plecionek na ceramice, meblach, broni i ozdobach; te wszystkie uzdolnione tkaczki, które wymyśliły krajki na tabliczkach i splot diamentowy - mogły spokojnie coś takiego zaplatać na włosach od święta. 

Na pierwszych filmikach dziewczyna używa czasem cienkich szali, pokazując, jak zastąpić nimi pasma włosów. Z powodzeniem możecie użyć zamiast nich  krajek ale koniecznie zamieńcie współczesne gumki na nitki/włóczki pasujące do Waszego odcienia włosów. Możecie też wpleść w przednie pasma Wasze kabłączki skroniowe i zausznice. Nawet jeśli Wasze włosy nie są tak super długie i grube, nadal będziecie mieć prawdziwe arcydzieła na głowie!

Warkocze z 4 pasm

Warkocz  z akcentem kolorystycznym

Warkocz na 5 pasm

Prawie to samo-akcentowany kłos

Kłos w kłosie

Pęk kłosów

Marzenie tkaczki

 Macie jakieś inne ciekawe propozycje warkoczy na bogato?

Komentarze

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Popularne posty